Tiêu chí trúng cử nên ưu tiên về trình độ

Theo nguyên tắc xác định người trúng cử tại Điều 78 của dự thảo luật này, trong trường hợp nhiều người được số phiếu bằng nhau thì người trúng cử được xác định theo ưu tiên lựa chọn: Người nhiều tuổi hơn,… Bà Hồng cho rằng quy định “ưu tiên người lớn tuổi” là chưa phù hợp, vì đã là ĐB dân cử thì cần đưa ra các tiêu chí khác như về trình độ, kiến thức, uy tín… chứ không thể là “kính lão đắc thọ”.

Cũng theo bà Hồng, các ĐB từ trung ương gửi về cũng phải có số dư để địa phương bầu chọn. “Theo quy định ĐB địa phương thì có số dư để lựa chọn còn ĐB trung ương thì cho tròn (không có ĐB dư) là không công bằng. Chúng tôi yêu cầu ĐBQH trung ương gửi về thì cần phải có số dư để địa phương chọn. Ngoài ra, cần phải tham khảo địa phương khi đưa người từ trung ương xuống” - bà Hồng nói.

Đồng ý với quan điểm này, các chuyên gia cho rằng nếu không cho ĐB trung ương có số dư để địa phương lựa chọn thì chẳng khác nào ép địa phương. Mặt khác, có số dư ĐB trung ương để địa phương lựa chọn cũng là dịp để các ĐB cạnh tranh với nhau tạo ra sự minh bạch, công bằng trong bầu cử.

Cử tri xem danh sách những người ứng cử trước khi đi bầu đại biểu Quốc hội khóa XIII. Ảnh: HTD

Cấm vận động tranh cử theo kiểu cho tiền cử tri

Về vấn đề vận động tranh cử, ông Đỗ Duy Thường, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQVN, cho rằng bên cạnh chương trình hành động rõ ràng thì người ĐB cần phải hứa hẹn trước cử tri về việc thực hiện trách nhiệm của mình. Định kỳ hằng năm về tiếp xúc cử tri, ĐB đó phải báo cáo với người dân kết quả thực hiện chương trình hành động của mình để được giám sát.

Ông Thường đề nghị dự luật cần bổ sung thêm điều cấm là “trong quá trình vận động bầu cử, người ứng cử không được dùng tiền bạc hoặc vật chất, công quỹ của cơ quan, tổ chức và cá nhân mình để phát, ủng hộ, tặng cho cử tri… dưới bất kỳ hình thức nào”. Ngoài ra, ông cũng cho rằng hiện nay pháp luật quy định rất chung chung, ngang nhau về tiêu chuẩn người ứng cử ĐBQH và HĐND. Trong khi đó, đúng ra ĐBQH cần phải có tiêu chuẩn cao hơn ĐB HĐND.

LÊ PHI